Meteen naar de inhoud

Schaal

Schaalmodel figuren
Speelgoedsoldaatjes. Foto door Artem Beliaikin

De verhouding tussen de werkelijke afmetingen van een object en het schaalmodel heet de schaal. De schaal van objecten is belangrijk bij techniek, het maken en lezen van (land)kaarten, fotografie en modelbouw. Een schaal groter dan 1 betekent een vergroting (het object is groter dan de schaal), gelijk aan 1 betekent ‘op ware grootte’ dus gelijk aan de werkelijke maten van een object en een schaal tussen 0 en 1 betekent dat het object kleiner is dan het schaalmodel.

1:10 (één op tien) betekent dat het model 10 keer zo klein is als het werkelijke object. Andersom is dus de vergrotingsfactor 0,1. 1 centimeter is dus 10 centimeter in werkelijkheid.

SchaalBetekent
1:1Ware grootte
1:25Het model is 25 keer kleiner dan het origineel / de werkelijke maten.
6:1Het model is 6 keer groter afgebeeld dan het origineel / de werkelijke maten

In dit artikel

Modelbouwschaal

Modelautoschaal

SchaalSoort modelauto
1:6Vooral motoren (motorbikes) en een paar afstandbestuurbare auto’s
1:10Vooral afstandbestuurbare auto’s en modelauto’s
1:12Bouwpakketten voor miniatuurauto’s en schaalmodel auto.
1:18Vrij grote modelauto’s met veel detail.
1:24Traditionele grote schaal, minder populair geworden door 1:18
1:32Landbouwmachines en modelauto’s met terugtrekmotoren (pullback)
1:40, 1:43, 1:48Bijna het Dinky-formaat. Standaard: 1:43
1:50Vrachtauto’s, bussen en bouwmachines
1:55, 1:64, 1:72Ook bekend als 3-inch. Speelgoedautootjes, de schaal klopt niet exact maar ze hebben een standaardlengte voor een standaarddoosje.
1:72, 1:76 (00), 1:87 (H0), 1:120 (TT), 1:160 (N) en 1:220 (Z)Veel verzameld met modeltreinen
Wikipedia

Modelspoorschaal of modeltreinschaal

NaamSchaalSpoorwijdte (schaal)Spoorwijdte (ware grootte)Opmerkingen
7 1/4 inch1:8184 mm1.435 mmnormaalspoor
7 1/4 inch1:4184 mm600 mmsmalspoor e
7 1/4 inch1:5,5184 mm1000 mmsmalspoor m
5 inch1:8127 mm1000 mmnormaalspoor
5 inch1:5,5127 mm600 mmsmalspoor e
5 inch1:8127 mm1000 mmsmalspoor m
SM451:19/16 mm scale:ft45 mm900 mmsmalspoor, ook geschikt voor in de tuin
SM321:19/16 mm scale:ft32 mm600 – 610 mmsmalspoor ook voor in de tuin volgens Brits ‘recept’
Gn151:20,3 – 1:2416,5 mm400 mmG-schaal op H0-spoor, smalspoor
II/G31:22,564 mm1.435 mmnormaalspoor, exclusieve modellen zoals Gauge 3 (G3)
IIm1:22,545 mm1000-1009 mmsmalspoor
IIe1:22,532 mm700-750 mmsmalspoor, ook voor in de tuin
1:2557 mm1.435 mmMadurodam-schaal, wordt in eigen beheer gebouwd
G1:26 – 1:2945 mm1100 – 1372 mmLGB normaalspoor, USA en Duits materieel, ook voor in de tuin, normaalspoor-locomotieven op smalspoor
I1:32/10 mm scale:ft45 mm1.435 mmMärklin en Hübner, Kiss en KM-1 zijn bekende fabrikanten
0 (nul)1:43,532 mm1.372 mmveel gebruikt in Engeland, Frankrijk en door Philotrain in Nederland
016.51:43,516,5 mm700 mmsmalspoor (voorbeeld 2 1/4 voet) in schaal 0 (Brits)
01:4532 mm1.435 mmEuropese norm voor schaal 0. Meest toegepast in Duitsland en Nederland.
0m1:4522,5 mm1000 – 1009 mmsmalspoor (meterspoor) in Europese schaal 0
0e1:4516,5 mm750 mmsmalspoor (kleiner dan meterspoor) in Europese schaal 0. Dezelfde spoorwijdte als H0 maar de dwarsliggers liggen verder uit elkaar.
0n301:4816,5 mm800 mmsmalspoor (voorbeeld 2,5 voet of 30 inch) in Amerikaanse schaal 0.
S1:6414,28 mm914 mm vooral in de Verenigde Staten
00 (dubbel nul)1:7616,5 mm1.250 mmvooral gebruikt in Engeland
H0 (half nul)1:8716,5 mm1.435 mmmeest voorkomende schaal
H0m1:8712 mm1.050 mmsmalspoor, zelfde spoorwijdte als TT (maar dwarsliggers liggen verder uit elkaar).
H0n21:877 mm610 mmsmalspoor, Amerikaans, 2 voet
H0n2,51:879 mm900 mmsmalspoor, Amerikaans 2,5 voet, ook wel H0n30 (inch) genoemd, zelfde spoorwijdte als N-spoor (dwarsliggers liggen verder uit elkaar)
H0n31:8710,5 mm914 mmSmalspoor, Amerikaans, 3 voet
H0e1:879 mm763 mmsmalspoor, zelfde spoorwijdte als N (dwarsliggers liggen verder uit elkaar)
H0f1:876,5 mm500 – 600 mmsmalspoor (veldspoor), zelfde spoorwijdte als Z (dwarsliggers liggen verder uit elkaar)
TT (table top)1:12012 mm1.435 mmvooral in de voormalige DDR (Oost-Duitsland) populair
N1:1609 mm1.435 mmna H0 de populairste schaal
Nm1:1606,5 mm1.050 mmsmal- of meterspoormodellen
Z Mini-Club1:2206,5 mm1.435 mmMärklin en Micro-Trains
Zm1:2204,5 mm1.000 mmsmal- of meterspoormodellen
ZZ1:3004,8 mm1.435 mm
HZ (half Z1:4403,25 mm1.435 mmRailex/ MärklinZ/ Rokuhan
T1.4503 mm1.372 mmKK-Eishindo
Wikipedia

Poppenhuisschaal

De standaardschaal voor een poppenhuis is 1:12 (afkomstig van de Engelse maten 1 inch : 1 foot).

SchaalMens hoogBijzonderheden
1:630 cmzoals Barbiepoppen en Vitra-miniatuurstoelen
1:1018 cmzoals antieke poppenhuizen
1:1215 cmde internationale standaard voor poppenhuizen
1:1810 cmmoderne poppenhuizen en interieur om mee te spelen zoals van Lundby
1:247,5 cm‘halfscale’
1:483,75 cm‘quarterscale’
1:1441,25 cmeen poppenhuis in een 1:12-poppenhuis
Wikipedia

Tabletop gameschaal

Schalen 20, 25, 28, 30, 32 en 35 mm zijn de meest gebruikte schalen voor rollenspellen en tabletop games. Kleinere schalen zoals 2, 6, 10, 15 en 20 mm worden gebruikt voor grootschalige oorlogsspellen. Schilders en verzamelaars gebruiken vaak grotere figuren van 54 mm en groter. Toch gebruiken wargamers nog steeds 40 en 54 mm figuren hoewel die niet zo populair zijn als hun kleinere soortgenoten.

SchaalHoogte figuurOpmerkingen
± 1:9142 mmHandig voor het spelen in kleine ruimtes of het voorstellen van grote legers. Populair bij Victorian science fiction (VSF) games.
± 1:6003 mmNet als met 2 mm figuren zijn deze figuren handig om op kleine plekken mee te spelen. Of voor grote legers. Vooral gebruikt voor Tweede Wereldoorlog (WW2) en moderne land- en luchtspellen.
1:3005,92 mmEuropese schaal voor ‘zandtafel’ wargames met ‘micro armor’. Gerelateerd aan 1:285 en algemeen bekend als 6 mm figuur grootte.
1:2856,2 mmAmerikaanse grootte voor grootschalige historische veldslagen met ‘micro armor’. Het is ook populair in andere genres zoals ‘ancient’, ‘fantasy’ en ‘science fiction’. Gerelateerd aan 1:300.
1:200 – 1:1828 – 9,14 mmStandaard voor veel oude 1970 – 1980 plastic vliegtuigen, ‘diecast aircraft’ en science fiction (SF) bouwpakketten.*
± 1:18210 mmEen wat recentere grootte die in populariteit stijgt. Vooral voor WW2 en SF-spellen maar ook steeds meer voor historische games. Ongeveer gelijk aan de N schaal van modelspoor of modeltreinen.
± 1:15212 mmEen wat recentere grootte, gerelateerd aan de 10 mm schaal. Redelijk gelijk aan de 1:144- en N-modellen van ‘mini armor’.
± 1:10015 mmDe meest gebruikte schaal voor historische wargames die zich in de moderne tijd afspelen. Deze schaal wordt ook veel gebruikt in ‘ancient-era’ wargaming. Bijna niet gebruikt voor RPG’s. De figuren zijn grofweg tussen de 1:100 en 1:122 groot. Ofwel TT-schaal voor miniatuur modeltreinen.
± 1:8718 mm‘Heroic’ 15 mm. Grofweg H0-modeltreinschaal.
± 1:76 – 1:7220 mmErg populaire schaal voor WW2-wargaming omdat de figuren grofweg dezelfde schaal hebben als 00-modelspoor. Zelden gebruikt voor RPG’s.
± 1:5625/28 mmDe meest gebruikelijke miniatuurgrootte. Originele 25 mm figuurtjes passen bij de 1:76 schaal (4 mm of 00-schaal/gauge) maar ze zijn na verloop van tijd qua lengte al aardig ‘gegroeid’. Echte 28 mm figuren komen dichtbij 1:64 modellen (S-schaal) maar kunnen groter overkomen door forse modellering en een dikke voet.
± 1:61,030 mmGebruikelijke voor pre jaren ’70 wargaming figuren. Moderne miniaturen kunnen tot 35 mm groot zijn. Gerelateerd aan S-modeltreinbanen.
±1:57,232 mmAparte maat. Meestal 32 mm hoog.
±1:52,335 mmMeestal 30 mm.
±1:4340 mmOude figuren uit de jaren ’60 waren dunner en soms korter dan nieuwe metalen figuren. Gerelateerd aan 0-schaal modelspoor.
±1:33,954 mmVerzamelbare figuurtjes. Deze miniaturen passen goed bij 1:35 modellen maar grote 54 mm figuren passen weer beter bij 1:32 modellen. Goedkope plastic soldaatjes worden vaak in deze schaal verkocht. De meeste nieuwe 54 mm figuren zijn op 1:32 grootte en het meest gebruikt voor wargaming.
* 1 inch op schaal is gelijk aan ongeveer 1/200 van een inch, 0,005 inches en 25,4 mm. 1 voet op schaal is gelijk aan ongeveer 12/200 van een inch, 0,06 inches en 1.524 mm. 1 Engelse el is gelijk aan ongeveer 1/36 van een inch, 0,18 inches en 4.572 mm. De figuur is 8 mm dus over het algemeen afgerond op schaal 1/160 – 1/200.
Vereenvoudigd en vertaald van Wikipedia

Belangrijk Veel minatuur wargame producenten gebruiken hoogtematen gebaseerd op de afstand van de voetzolen tot de hoogte van de ogen. Waarom doen de bedrijven dat? Omdat wargamers moeite hebben met de hoogte van het hoofd van het figuurtje als die bijvoorbeeld ingepakt zit in een gevechtshelm. De ’tot het oog’-schaal is het meest gebruikelijk voor de schalen ± 1:64, ± 1:58 – 1:56 en ± 1:54 – 1:48.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.