Meteen naar de inhoud
Home » Creatieve Kennisbank » Hobbygereedschap » Scharen en hobbyscharen

Scharen en hobbyscharen

Lekker scharen, geschaard en schaarde. We kunnen niet meer zonder… schaar. Geknipt voor bijvoorbeeld papier, stof, blik en kinderen. Welke soorten scharen zijn er? Hoe knippen hobbyscharen? En vooral: welke verschillende soorten hobbyscharen zijn handig en voor wat? Op deze pagina een overzicht.

Wanneer is de schaar uitgevonden?

De schaar werd rond 1500 voor Christus (v.Chr.) door de Egyptenaren uitgevonden. In Europa werd de schaar rond 500 v.Chr. door de Romeinen gebruikt om textiel en leer mee te snijden. Die scharen waren van brons of smeedijzer en hadden geen scharnierpunt maar een ‘verende’ verbinding als handvat. Dat ‘verende’ heeft een toelichting nodig: er was geen veer maar omdat de schaar van één dun stuk brons of ijzer gemaakt was en precies in het midden werd gebogen maakte de smid zo een verend mechanische van het materiaal. De geslepen uiteinden maakten het knippen mogelijk. Het model schaar zoals je dat nu kent is in de Middeleeuwen (500 – 1500) ontstaan.

Super algemene universele scharen

Super algemene en universele scharen zijn handig voor het alledaagse knipwerk zoals dat labeltje in je onderbroek. Een universele schaar wordt ook kantoorschaar of schoolschaar genoemd. Je kunt er aardig wat mee wegknippen maar ze zijn niet geschikt voor elke hobby of handwerk. Want veel hobby’s en soorten handwerk vroegen door de tijd heen om scharen met specifieke kenmerken. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende hobbyscharen.


Soorten hobbyscharen

Maar wat is een hobbyschaar eigenlijk? Een hobbyschaar is een super algemene term (gaan we weer). Hobbyscharen kun je zien als een categorie binnen ‘scharen’. Een andere categorie is bijvoorbeeld ‘kappersscharen’. Een zakschaar, kartelschaar of blikschaar zijn voorbeelden van hobbyscharen.

Papierschaar of folieschaar (ev. keukenschaar)

Papierscharen of foliescharen zijn het meest geschikt voor het knippen van verschillende soorten papier of folie.

Kenmerk: een typische papierschaar of folieschaar heeft één platte zijde die goed over een vlak oppervlak door het papier of folie kan knippen.

Driedelige scharenset voor rechtshandigen en linkshandigen. Merkloos.

Voor rechtshandigen en linkshandigen. Brabantia.


Kartelschaar

Een kartelschaar kan een mooie rand aan bijvoorbeeld een stuk papier knippen. De kartel is dan voor decoratief gebruik; het ziet er mooi uit. Een kartelschaar met een zogenaamde ‘zigzag-kartel’ voorkomt rafelen bij het knippen van grote stukken stof.

Kenmerk: knipt een kartelrand aan papier of in het geval van stof kan een ‘zigzag-kartel’ rafelen voorkomen.

Kartelschaar, hoofdgebruik: papier. Creotime.

Kartelschaar, hoofdgebruik: stof. Premax.

Als het je echt om de milli’s gaat:


Handwerkschaar of naaischaar

‘Handwerken’ is het zonder machines maken of herstellen van kleding of siervoorwerpen van textiel/stof. Vroeger maakte je zo het eindproduct, nu is een leuke hobby.

Kenmerk: een handwerkschaar of naaischaar heeft vaak een spitse punt. De namen worden soms ook ‘geruild’ met borduurschaar of precisieschaar.


Borduurschaar of precisieschaar

Zeg maar gerust ‘borduurschaartje’ of ‘precisieschaartje’ want van alle scharen is dit de kleinste. Door het kleine formaat is het een populair schaartje die helpt bij het borduren of voor ander handwerk. Dit fijne schaartje is ook handig voor het maken van papieren of stoffen miniaturen.

Kenmerken: klein lemmet, kleine punt, klein formaat.


Stofschaar, coupeuseschaar, kleermakersschaar of kledingschaar

De stofschaar, coupeuseschaar, kleermakersschaar of kledingschaar behoort tot de standaard benodigdheden van een kleermaker, coupeuse of coupeur. Het is een fors model schaar die geschikt is voor het knippen van allerlei stoffen. Eén kant van het lemmet is vlak zodat de schaar feilloos door stoffe oppervlakken kan bewegen. De kan wel of geen microvertanding (kleine tandjes op één of beide snijbladen / het lemmet) hebben. Microvertanding voorkomt het rafelen van de stof.

Kenmerken: groot model schaar, één vlak snijblad, met of zonder microvertanding. De volgende twee scharen hebben microvertanding:


Zakschaar

De zakschaar is misschien wel de meest vriendelijke schaar onder de scharen. Met zijn afgeronde punt of uiteinde weet je zeker dat hij nog in je zak zit als je hem nodig hebt. Geschikt voor in je zak dus, als je op weg bent of een staand beroep hebt. Een verbandschaar of vitrageschaar is een voorbeeld van een schaar met een rond uiteinde van het lemmet.

Kenmerk: de zakschaar heeft een ronde punt / uiteinde van het lemmet.


Veersysteem-schaar of eenringschaar

Deze schaar is niet zo bekend maar erg geschikt voor het snelle knipwerk, bijvoorbeeld tijdens het naaien. Na het knippen veren de snijbladen weer open. ‘Eenring’ duidt op één oog om je duim in te stoppen. Er zijn ook veerscharen zonder een één-oog-handvat.

Kenmerken: snelknipper, veer


Knoopsgatschaar of knoopsgatenschaar

Dé schaar om een knoopsgat in stof te maken. De knoopsgatschaar knipt altijd met een vaste afstand van de rand van de stof. Door aan het knopje te draaien is vervolgens de lengte/grootte van het knoopsgat in te stellen.

Kenmerk: knipt niet direct aan de rand maar een gat met een vaste afstand van de rand af

Twee webshops (geen partners) die deze schaar of soortgelijke schaar verkopen:

Knoopsgatschaar of knoopsgatenschaar
Premax knoopsgatschaar


Kinderschaar

Klein schaartje geschikt voor kinderen. Maar wat is geschikt? Denk aan ronde uiteinden van de snijbladen van de schaar of een schaar geheel gemaakt van plastic.

Kenmerk: rond uiteinde van het lemmet, gemaakt van staal of compleet van plastic (staal is aan te bevelen)

Lemmet van staal.

Lemmet deels staal. Makkelijke opening.

Alles plastic. Dat is veilig maar knipt voor geen meter 😉


Scharen met bijzondere eigenschappen

Een schaar kan soms een unieke eigenschap hebben, bijvoorbeeld anti-plak. Een kort overzicht:

  • Linkshandig. Handig voor als je met je linkerhand knipt of wilt knippen.
  • Ergonomisch. Van het handvat van de schaar is echt werk gemaakt. Je vingers zitten net even wat prettiger in de ‘ogen’ van de schaar en dat betekent aangenaam knippen.
  • Microvertand. De kleine tandjes op één of beide snijbladen van de schaar zorgen voor meer grip op het materiaal. Dat kan bijvoorbeeld prettig zijn bij het knippen van stof.
  • Anti-plak of anti-vuil. Als je tape of plakbland knipt blijft het niet aan een schaar met deze eigenschap plakken. Door de vuil afstotende coating maakt het ook niet meer uit of je door een pas gelijmd oppervlak knipt. De lijm of het vuil is makkelijk van de schaar te verwijderen.

Anderen bekeken ook:


Over PakketGeluk.nl en Bol.com