Meteen naar de inhoud
Home » Creatieve Kennisbank » Hobbymaterialen » Karton, de soorten en het verschil met papier

Karton, de soorten en het verschil met papier

Karton, de soorten en het verschil met papier

Verschillende soorten gebogen karton

Het is stevig en krijg je vaak als kartonnen doos thuisbezorgd. Als je het een tweede leven geeft kun je er geweldige dingen van maken. Voor jezelf of als surprise. Maar hoe en waarvan wordt karton gemaakt? Wat is het verschil tussen papier en karton? En welke soorten karton zijn er?

Hoe wordt karton gemaakt?

Karton is vrijwel alleen van gerecycled papier gemaakt. Het is eigenlijk een samengesteld product van meerdere lagen papier, samengeperst en/of gelijmd. Gerecycled papier komt kant en klaar bij de fabriek aan of wordt er ter plekke gemaakt van stapels oud papier.

Welke soorten karton zijn er?

Er zijn 4 hoofdcategorieën:

Massief karton

Je kunt massief- of ‘grijskarton’) vergelijken met heel dik papier. Het bestaat uit drie tot zes lagen papier die nat op elkaar geperst zijn. De waterdichte uitvoering wordt ‘Sapino’ genoemd.

Vouwkarton

Vouwkarton is een soort die bestaat uit een aantal samengeperste lagen papier. Het wordt veel gebruikt in de (voedings)industrie voor bijvoorbeeld een pak hagelslag.

De naam zegt het al; het kan goed vormgegeven worden omdat geen enkel probleem is om het te stansen, vouwen en verlijmen. De buitenzijde van vouwkarton heeft bijna altijd een coating of strijklaag waarop heel goed gedrukt kan worden met verschillende druktechnieken zoals offset, diepdruk of flexodruk. Daarnaast is het ook mogelijk om er hoogglans, zilver/goudfolie of hologramfolie op aan te brengen.

Golfkarton

Golfkarton bestaat uit gegolfd papier met een laag papier aan beide zijden en bestaat in drie varianten: enkele golf, dubbele golf en trippel golf. Meest gebruikte toepassing is voor het maken van een doos.

Karton

Kartonnen doos

Een doos van golfkarton heeft gegolfd papier (vaak Wellenstof) tussen de binnenkant (binnenliner) en de buitenkant (buitenliner) van de wanden. Als er een dubbele golf gebruikt wordt dan zit tussen de twee lagen gegolfd papier een scheidingspapier (tussenliner). Zowel de het scheidingspapier als de binnenkant van de doos worden gemaakt van testliner-papier. De buitenkant van de doos wordt gemaakt testliner of kraftliner.

Vormkarton

Dit soort wordt bijvoorbeeld gebruikt voor eierdozen, wegwerpborden of de op maat gemaakte kartonnen vorm in de verpakking van een mobiele telefoon of scheerapparaat. Om zo het apparaat te beschermen.

Andere soorten

Linnenkarton

Deze variant is gemaakt van de vezels van de (stengel) van de vlasplant. Vlasvezels of ‘linnen vezels’ zijn steviger dan katoenvezels. Zoals alle andere producten van linnen. Vervolgens worden de vezels gesponnen tot linnen draden. De draden worden geweven waarvan uiteindelijk karton gemaakt wordt. Je herkent het aan het geweven uiterlijk en het is (uiteraard) dikker dan linnen papier. Linnen karton is 2 mm dik, linnen papier is 0,3 mm dik.

Metallic karton

Aan beide zijden van de papierlagen is een folie met metalen-effect (mettalic) aangebracht. Vaak gebruikt voor paper craft zoals het hobbymatig maken van kerstkaarten.

Stro- en turfkarton

Een eeuw geleden was het dé manier om van stro karton te maken; strokarton dus. Turf werd in Nederland ook als grondstof gebruikt. Niet erg duurzaam maar veel productie was toen nog niet nodig.

Sterkte van karton

Elke laag papier waar het karton van is gemaakt heeft een eigen kwaliteit en sterkte. Die wordt voornamelijk bepaald door bijvoorbeeld het type golf, het gewicht en de soorten papier waaruit deze drie elementen bestaan. Zo maakt het bijvoorbeeld uit of een element van gerecycled papier of van volledig nieuw papier gemaakt is. Door het recyclen verliest de houtpulp namelijk altijd iets aan kracht. Nieuw papier is daardoor sterker dan gerecycled papier. Als je vochtwerende papierlagen gebruikt kan dat de sterkte en stevigheid vergroten.

Stapelkracht en doorsteekweerstand

Bij het bepalen van de sterkte kun je kijken naar twee eigenschappen: de stapelkracht en de doorsteekweerstand. De stapelkracht bepaalt hoeveel het kan dragen zonder in te zakken. De doorsteekweerstand bepaalt hoeveel kracht nodig is om karton te doorboren met een scherp voorwerp. Dat laatste is goed om te weten als de beschermende factor van een kartonnen verpakking belangrijk is.

Gramsgewicht

  • Papier heeft een gewicht tot 179 gram per vierkante meter (g/m2).
  • Vouwkarton heeft een gewicht van 180-499 gram per vierkante meter.
  • Massief karton heeft een gewicht van 500 gram of meer.

Wat het is het verschil tussen papier en karton?

Karton is heel dik papier. Afhankelijk van de soort (massief-, vouw-, vorm- of golfkarton) worden er meerdere lagen papier aan elkaar gelijmd of samengeperst. Als het gramsgewicht van papier boven de 179 gram per vierkante meter (g/m2) komt dan kun je van karton spreken.


Foto-credits. Hoofdfoto: Karolina Grabowska

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.